Publicaties

taal

Voor abonnees
taal

Wartaal spacet meer dan Achilles. Het Nederlands van “De Jeugd van Tegenwoordig”

Schrijver Kees 't Hart was van meet af aan gefascineerd door het bizarre Nederlands van de rapgroep De Jeugd van Tegenwoordig, die hits scoorde met 'Watskeburt' en 'Hollereer'. Dankzij een ‘krankzinnig toeval' kreeg hij de kans om een tijdje met hen op te trekken. In dit artikel tracht hij greep te krijgen op hoe deze rappers hun teksten schrijven en wat ze ermee willen uitdrukken. Hij constateert dat Vjèzze Fur, Willie Wartaal en P. Fabergé heel wat literaire procedés gebruiken, maar belandt ook in een ‘labyrinth aan mogelijkheden en verwijzingen'.

Voor abonnees
taal

Een commandotraining voor neerlandici. Pleidooi voor een terugkeer naar de top

De auteur vertrekt in dit artikel van een gestencilde publicatie uit 1968 die hij toevallig aantrof in de Amsterdamse universiteitsbibliotheek. Frappant aan deze tekst, geschreven door neerlandicus Wytze Hellinga, is het grote wetenschappelijke elan en een enorm vooruitgangsgeloof. De publicatie toont een neerlandistiek die niemand meer uit eigen ondervinding kent: een sterk expanderend vak, niet alleen qua studentenaantallen, maar ook qua personeel. Van daaruit stelt de auteur zich drie vragen. Welk punt markeert Hellinga in de ontwikkeling van de neerlandistiek, of beter gezegd, wat is er met het elan van 1968 gebeurd? Hoe kijken we inmiddels aan tegen de alomvattende vakopvatting die Hellinga toen met zoveel aplomb tentoonspreidde? In welke richting hebben de wetenschappelijke ambities van de neerlandistiek zich ontwikkeld? En in het verlengde hiervan komt een vierde vraag: laat zich op basis van recente ervaringen een visie destilleren op een kansrijke toekomst voor de neerlandistiek?

Voor abonnees
taal

Sms-taal: + of - ? De invloed van nieuwe media op geletterdheid

Is sms-taal een bedreiging of juist een impuls voor het Nederlands? Wie de krant in de gaten houdt, leest met enige regelmaat berichten over de slechte invloed van dergelijk taalgebruik op de ontwikkeling van het Nederlands bij kinderen en jongeren. Tegelijkertijd laten sommige taalkundigen een veel minder somber geluid horen, variërend van “chatten stimuleert het schrijven, maar onze leerlingen moeten ook de formele schrijfconventies leren”, tot een lofzang op het afwerpen van het juk van de schrijftaal. Dit artikel vat de conclusies samen van het bestaande onderzoek over de mogelijke invloed van sms-taal op onze schrijfvaardigheid.

Voor abonnees
taal

Meer Engels? Neen, meer excellentie

De auteur betoogt in dit artikel dat het decreet dat een versoepeling beoogt van de taalregeling voor het Vlaamse hoger onderwijs, schadelijk is voor het Nederlands als cultuurtaal. Als alternatief pleit hij voor internationaal toegankelijke doctorale scholen geassocieerd aan de excellentiecentra van de Vlaamse universiteiten.

Voor abonnees
taal

DE ONTFRANSING IN DE VLAAMSE RAND ROND BRUSSEL

Ontfransing is de trendbreuk in de verkiezingsuitslagen van Franstalige lijsten in de Vlaamse Rand: bij de lokale en provinciale stembusgang in België op 14 oktober 2012 gingen deze lijsten voor de allereerste keer sinds de vastlegging van de taalgrens (1962-'63) vrijwel overal achteruit, en boekten Vlaamse lijsten vrijwel overal winst. Dit betekent op middellange termijn het einde van de Franstalige partij FDF (Féderalistes Démocrates Francophones), en de definitieve beveiliging van Vlaams-Brabant. Het spook van de “olievlek” – of een uitbreiding van Brussel op Vlaams gebied – zal kunnen verdwijnen.

Voor abonnees
taal

ZIEKE ZINNEN ZULLEN ZEGEVIEREN. Hoe Nederhop het Nederlands voortdurend vernieuwt

In Nederland en Vlaanderen wordt er al tientallen jaren gerapt in de moedertaal: nederhop. Hiphop is een muzieksoort waarin het vooral draait om de teksten. Toch hebben rappers meestal geen zoetgevooisde stemmen. Ook zijn er geen ingenieuze gitaarsolo’s of spetterende drums om zich achter te verbergen: “Alles wat ik heb, zijn m’n ballen en m’n woord”, aldus veel rappers. Volgens Brainpower moet de rapper “zo ongeveer in zijn eentje het feest gaande houden. Dan ga je niet zeggen ‘Ik ben een kamerplantje en kots me maar uit.’ Nee, je bouwt een toer.” Als het vooral om je woorden draait, kun je maar beter een grote mond hebben.

Nederland en België zijn geen Amerika en niet elke rapper komt uit een getto, maar ook bij ons is het belangrijk om street credibility, straatgeloofwaardigheid, te hebben en verbale spierballen te tonen op een beat. In de Lage Landen is er geen diepe rivaliteit tussen steden of kusten, zoals in Amerika. Vlaamse rappers werken gewoon samen met Nederlandse.

De term nederhop is verzonnen door Def P, de frontman van de Amsterdamse groep Osdorp Posse. Hij experimenteerde aan het eind van de jaren tachtig al met rappen in het Nederlands.

Nu, een aantal decennia later, is nederhop een geaccepteerd muziekgenre. Vlaamse rap wordt vaak gezien als “het kleine, zieke, gehandicapte en vooral stotterende broertje van onze noorderburen”, aldus de website Vlaamserap.be, maar de scene groeit.

In de nederhop wordt veel geleend uit het Engels, maar ook vaak creatief vertaald.

Rappers schelden ook vaak: door Def P kwam moederneuker in Van Dale, een vertaling van het Engelse motherfucker.
Rappers gebruiken vaak breed uitgewerkte vergelijkingen en spelen daarin met figuurlijke en letterlijke woordbetekenissen. Zo worden veel rapmetaforen tegelijkertijd ook woordspelingen.

Nederhoppers vormen ook neologismen, nieuwe woorden. Ze combineren bijvoorbeeld woorden of stukjes woorden die we al kennen
Ook voorzetsels worden in de nederhop soms anders gebruikt. In de hiphop kan iemand aan zijn. Aan is dan ineens een bijvoeglijk naamwoord en een eigenschap. Als je aan bent, ben je stoer.

Nederhoppers vernieuwen de taal: ze lenen, vertalen en maken woorden, jongleren met woordbetekenissen en battelen met letterlijk en figuurlijk taalgebruik. Rappers hebben een tien voor taal.

"

Aanmelden

Registreer je of meld je aan om een artikel te lezen of te kopen.

Belangrijk om weten


Bij aankoop van een abonnement geef je toestemming voor een automatische betaling. Je kunt dit op elk moment stopzetten door contact op te nemen met philippe.vanwalleghem@onserfdeel.be