Context bij cultuur in Vlaanderen en Nederland

Publicaties

Context bij cultuur in Vlaanderen en Nederland

Reeks

Stefan Hertmans wordt zeventig

Stefan Hertmans viert op 31 maart 2021 zijn 70ste verjaardag. Met zijn vele bekroonde en vertaalde romans, poëzie en essays geniet Hermans erkenning in binnen- en buitenland. Naar aanleiding van zijn verjaardag verzamelden we al onze verhalen van deze veelzijdige auteur.

Hertmans Kader abdolah
Voor abonnees

Kader Abdolah en Stefan Hertmans in de Mont-Noir – Kader Abdolah et Stefan Hertmans à la Villa Mont-Noir

In 2000 werden voor het eerst twee Nederlandstalige auteurs. Stefan Hertmans en Kader Abdolah, uitgenodigd voor een verblijf in de Villa Mont-Noir in Sint-Jans-Cappel. De auteur bespreekt deze keuze en stelt het werk van beide auteurs kort voor.

L'an 2000, deux écrivains d'expression néerlandaise, Stefan Hertmans et Kader Abdolah, ont bénéficié d'un séjour à la Villa Mont-Noir de Saint-Jans-Cappel. L'auteur commente ce choix et présente brièvement 1'œuvre des deux écrivains.

Naar merelbeke
Voor abonnees

Herinneringen van een aanstellerke

De recensent vindt de roman Naar Merelbeke "met zijn opeenstapeling en vermenging van fantasieën en herinneringen, zijn vindingrijkheid en zijn humor, zijn dromerigheid en zijn gekte, een schitterend boek". In deze bijdrage komt ook de dichtbundel Muziek voor de overtocht ter sprake, die reeksen bevat over kunstenaars. Stefan Hertmans, Naar Merelbeke, Meulenhoff, Amsterdam/Kritak, Leuven, 1994, 189 p. Stefan Hertmans, Muziek voor de overtocht, Meulenhoff, Amsterdam/Kritak, Leuven, 1994, 63 p."

Karel Dierickx Marrakech Night SABAM Belgium 2021 Dominique Provoost
Voor abonnees
11 min leestijd

Handballetten en reflectie. Over het werk van Karel Dierickx

Over het werk van de Vlaamse schilder Karel Dierickx wordt vaak gezegd dat het iets uit te staan heeft met de tijd. Op het eerste gezicht kan zo’n uitspraak zowel nietszeggend als diepzinnig lijken. Het oeuvre van eender welke kunstenaar beweegt zich, ontwikkelt zich in de tijd – we noemen dat gewoon evolutie, work in progress, wat dan ook. Men kan net zo goed zeggen dat elk werk zich beweegt in een dubbele ruimte: de reële en de imaginaire, en ook daar valt weinig tegen in te brengen.

Hertmans 4
Voor abonnees
5 min leestijd

De zee tussen kind en herinnering. Gedichten van Stefan Hertmans

Bespreking van een nieuwe bundel gedichten van Stefan Hertmans. De gedichten van Hertmans vormen een zee van beelden die de lezer van de ene tekst naar de andere voert, tot hij een aantal rode lijnen begint te zien die er voor zorgen dat hij inzicht krijgt. Stefan Hertmans, Goya als hond (Meulenhoff, Amsterdam, 1999, 63 p.)"

Hertmans Namenlosen Kafka Saskia Vanderstichele Heinz LW Wikimedia Commons Onbekende fotograaf Wikimedia Commons Publiek domein
Voor abonnees
25 min leestijd

Een kerkhof voor de naamlozen

Typisch Weense anekdote. Voor het bankje op het perron van Wien Mitte, waar ik met mijn lief zit te wachten op de trein die haar na een verblijf van een paar dagen terug naar de vlieghaven moet brengen, ligt een plekje kotsachtige brij. Een vieve oudere vrouw komt op het bankje toe, wil naast ons komen zitten, bemerkt de blubber, en begint een verhaal over de Fremden die Wenen kapot maken, alles schmutzig, terwijl die Österreicher sauber zijn, so wie die Deutschen, verstehen Sie. Is dat bij jullie ook zo? We zuchten verveeld. Ze vraagt waar we wonen en of het daar ook zo erg is, en als mijn vriendin tenslotte zuchtend antwoordt dat ze uit Brussel komt, begint het vuurwerk pas: ja, Brussel, die EU, maakt alles kaputt, schoften zijn die Belgen, kinderverkrachters en zo, alles om het geld, België maakt alles naar de bliksem, alles wordt onbetaalbaar in Wenen, de fout van Brussel, alles helemaal kapot. Vroeger heerste er hier Dis-zi-plin, weten jullie wel wat dat is? Nee, geven we toe. Daar gaan onze laatste vijf minuten samen. Ik sputter nog tegen, zeg dat wij geen Eurocraten zijn, dat Wenen duurder is dan Brussel, en veel ook, dat de EU een zaak van haar formidabele Deutschen is, maar het mag niet baten. Een Jörg Haider-vrouw, puur theater, je moet alleen maar deze vrouw in Brussel in een stoel op de scene zetten en Bingo! je hebt pure Werner Schwab, de hele theatergoegemeente rolt wekenlang huilend van de slappe lach uit zijn stoelen. Zo, met onze neus er bovenop, vinden we het iets minder grappig. We ondergaan het, tot mijn vriendin, zich een beetje rechtend, zacht tegen de vrouw zegt: dat daar, dat is geen kots, het is gesmolten ijs, daarstraks heeft een mooi Oostenrijks meisje van tien jaar, met blauwe ogen en blonde haren, haar ijsje laten vallen. De oude vrouw hapt even naar lucht, staat op, meldt dat ze naar de schone vrije natuur in de Wachau gaat voor een dagje, en stapt weer weg van het perron. En kijk, daar komt de trein die ons weer voor weken van elkander scheidt. Ik stap mee op, we zien wel. Pas uren later kom ik weer voorbij het bankje op het perron. Er zit een man, die een brief leest, en met zijn ene voet roert hij verstrooid in de nu al haast helemaal opgedroogde smurrie. 's Avonds zie ik op televisie een interview met Roman Herzog, het Duitse Opperhoofd. Hij meldt de Oostenrijkers vriendelijk maar dwingend dat ze tot de EU moeten toetreden. Dus toch weer de Deutschen? Inmiddels merk ik aan de algehele militaire paranoia om en bij het riante Imperial-Hotel dat de Duitse president op een rustige Oostenrijkse nacht hoopt.

Het volmaakte is nooit hier Image
Voor abonnees

Het volmaakte is nooit hier. Portret van de kunstenaar als een ouder wordende man – over Stefan Hertmans

Karakterisering van het oeuvre van Stefan Hertmans, waarin zowel zijn proza en essays als zijn poëzie onder de loep genomen wordt. De nadruk ligt op diens publicaties na 1997, met name de dichtbundels “Goya als hond” (1999), “Vuurwerk zei ze” (2003) en “Kaneelvingers” (2005), de essaybundels “Het bedenkelijke” (1999) en “Het putje van Milete” (2002), de verhalenbundels “Steden” (1998) en “Le paradoxe de Francesco” (2004) en de romans “Als op de eerste dag” (2001) en harder dan sneeuw” (2004). De grenzen van het menselijke weten: dat is volgens de auteur het enige echte thema van Hertmans' oeuvre.

Fugas en pimpelmezen
Voor abonnees
0 min leestijd

Creatief zwerven zonder kompas. Stefan Hertmans als essayist

‘Wie creatief is zwerft zonder kompas', is een opmerking die Stefan Hertmans zich quasi achteloos laat ontvallen in een opstel over ‘Een vergeten oratorium van Hindemith en Benn', gebundeld in Fuga's en pimpelmezen (1995). Aanleiding is de onbepaaldheid van de koers die een kunstenaar vaart of van de ervaringsvorm die elk van zijn gebaren oplaadt met een van tevoren niet voorspelbare betekenis. Het is tevens een opmerking waarmee Hertmans' eigen houding als kunstenaar en essayist kan worden gekarakteriseerd: Hertmans heeft, zeer openlijk en nadrukkelijk, gekozen voor het niet-kiezen, hij pleit voor een ‘open' vorm van kritiek, voor een commentaar zonder centrum, zonder vast standpunt. Dat dit loslaten van een vastliggend kritisch stramien nieuwe perspectieven opent wordt verder duidelijk in het verrassende en verrijkende veelvoud van inzichten en associaties die in zijn jongste essaybundel worden geboden.

Pellerin Hertmans
Voor abonnees

Over hoffelijkheid en wetten

In Septentrion 2004 nr.3, een themanummer over Vlaanderen en Québec, werden twee brieven gepubliceerd die de Québecse auteur Gilles Pellerin en de Vlaamse schrijver Stefan Hertmans aan elkaar schreven. Omdat daarin nog niet alles gezegd was, kregen de brieven een vervolg. Gilles Pellerin verbleef in het najaar van 2006 in Villa Hellebosch, de schrijversresidentie van het internationale literatuurhuis Passa Porta in Vollezele, Vlaams-Brabant. Hij schreef er zijn vijfde en laatste brief aan Stefan Hertmans. Hier vindt u, naast een Nederlandse vertaling van die brief, ook Stefan Hertmans' antwoord daarop. De correspondentie tussen Hertmans en Pellerin, die in totaal dus uit tien brieven bestaat, is in april 2007 in het Frans verschenen bij uitgeverij L'instant même uit Québec. In oktober 2007 verschijnt het boek in het Nederlands bij Uitgeverij P.

Hertmans wolken woestijnen zoutsneeuw
Voor abonnees

Stefan Hertmans. Van fascinatie naar reflectie

Het werk van Hertmans wordt alom gerespecteerd en is al vaak bekroond. Maar er zijn ook afwijzende geluiden omdat de lezer geen onmiddellijk toegankelijke of herkenbare gedichten en verhalen aantreft. Toch is er in Hertmans' proza een ontwikkeling merkbaar van een gesloten en statische, modernistische visie naar een meer open, speels-flucturerende, ontgrenzende postmodernistische opvatting van het kunstwerk. In zijn poëzie is een gelijkaardige ontwikkeling zichtbaar van het uiterst gecondenseerde, harde en woordkarige, expressionistisch geladen vers, naar een meer open, breed-elegisch, mededelend-episch en melodieus-voelend vers. Met bloemlezing.

Hertmans Lanoye
Voor abonnees

Medea als actuele mythe

Bespreking van drie Medea-bewerkingen: Jan Decorte, Tom Lanoye en Stefan Hertmans, Tom Lanoye, Mamma Medea (Prometheus, Amsterdam, 2001, 123 p.) Stefan Hertmans, Mind the gap (Meulenhoff, Amsterdam, 2000, 125 p.)"

Fugas en pimpelmezen Berlin State Library Bach digital archive Iconographia Zoologica een papieren dierenrijk Universiteit van Amsterdam
Voor abonnees
0 min leestijd

Fuga's en pimpelmezen

Deze bundel van Hertmans bevat een twaalftal essays, waarvan er in dit artikel vier besproken worden. Het boek is een eerlijke, heldere en erudiete getuigenis van een intellectueel, die een maatschappelijke rol op zich neemt. Stefan Hertmans, Fuga's en Pimpelmezen. Over actualiteit, kunst en kritiek, Meulenhoff, Amsterdam/Kritak, Leuven, 1995, 207 p."

Hertmans 17
Voor abonnees

Maniëristische kegelanamorfose

In Bezoekingen, Hertmans' vierde dichtbundel, zijn de gedichten nog opener, nog epischer geworden en staan daardoor nog verder af van de geconcentreerde lyriek in zijn debuutbundel Ademzuil (1984). Niettemin is er ook continuïteit: in zijn poëzie blijft Hertmans proberen om het onuitsprekelijke te benoemen, om de andere kant te tutoyeren. Stefan Hertmans, Bezoekingen, Meulenhoff, Amsterdam/Kritak, Leuven, 1988."

Hertmans Melksteen Zoutsneeuw
Voor abonnees

Nieuwe poëzie van Stefan Hertmans

Stefan Hertmans, Melksteen, Gent, Poëziecentrum, 1986. Stefan Hertmans, Zoutsneeuw, Elegieën, Meulenhoff, Amsterdam, Kritak, Leuven, 1987.

Aanmelden

Registreer je of meld je aan om een artikel te lezen of te kopen.

Sorry

Je bezoekt deze website via een openbaar account.
Je kunt alle artikelen lezen, maar geen producten kopen.

Belangrijk om weten


Bij aankoop van een abonnement geef je toestemming voor een automatische herabonnering. Je kunt dit op elk moment stopzetten door contact op te nemen met philippe.vanwalleghem@onserfdeel.be.