Publicaties
BIG BANG: hoe een vooruitstrevend muziekfestival voor kinderen de wereld veroverde
0 Reacties
© Dries Segers
© Dries Segers © Dries Segers
kunst

BIG BANG: hoe een vooruitstrevend muziekfestival voor kinderen de wereld veroverde

Het hele jaar door brengt BIG BANG avontuurlijke muziek voor een jong publiek. Met zijn nieuwste editie spreidt het door Zonzo Compagnie georganiseerde festival zijn tentakels uit over maar liefst veertien landen. ‘BIG BANG is een van de bekendste, succesvolste exportproducten van Vlaanderen.’

In het najaar van 2019 strijkt het internationaal gerenommeerde kinderfestival BIG BANG neer in deSingel in Antwerpen, Bozar in Brussel en De Bijloke in Gent. Met zijn festival voor jonge oren wil Zonzo Compagnie kinderen spelenderwijs muziek laten ontdekken en smaken. Een voodoodans doen in de mysterieuze droomwereld van Slumberland? Je kind op speelse, interactieve wijze laten kennismaken met jazzlegende Thelonious Monk? Of misschien wil je de creativiteit van je kinderen de vrije loop laten door hen onder te dompelen in een muziekspeeltuin? Het kan allemaal.

Waar het festival dan ook ter wereld neerstrijkt, voor BIG BANG primeert de muzikale beleving. Toen Wouter Van Looy, de artistiek directeur van BIG BANG, in 1995 het festival uit de grond stampte onder de naam Oorsmeer, wilde hij een ander soort evenement: “In de jaren 1990 was muziek voor kinderen een vrij onontgonnen gebied. Kinderen hadden de keuze tussen commerciële muziek à la Studio 100 of klassieke ensembles die voornamelijk didactische bedoelingen hadden. Daar wou ik met mijn project bewust van afstappen om iets compleet anders te doen.”

Het toenmalige Oorsmeer-festival kerfde zijn eigen tussengebied uit. “Met alle respect voor educatieve aspecten voor andere kinderfestivals, maar vaak voelt het voor een kind heel vreemd aan wanneer het een muziekvoorstelling voorgeschoteld krijgt met een onderliggende didactische bedoeling. Educatie zou strikt gescheiden moeten worden van de hele creatieve beleving. Alleen zo kan een kind op creatief vlak geprikkeld worden en authentieke ervaringen beleven.”

Internationale aandacht

Het innovatieve project van Van Looy was meteen een schot in de roos. Oorsmeer was niet alleen een publieksmagneet, het trok ook de aandacht van binnen- en buitenlandse programmatoren die wilden samenwerken met Van Looy. “Gelukkig, want na een aantal edities in Vlaanderen had ik het gevoel in kringetjes te draaien.” Bovendien was het onmogelijk voor Van Looy, die fungeerde als gastcurator van het festival, om de muzikale scene in Frankrijk, Nederland en andere Europese landen voortdurend op te volgen.

Oorsmeer veranderde in het internationaler klinkende BIG BANG, en trok naar onder andere Rijsel, Enschede, Winterthur en Sevilla. “Nadat we het festival in een vaste structuur hadden gegoten om het op internationaal vlak goed te laten verlopen, kregen we subsidies van de Europese Commissie.” Dankzij die subsidies was het hek van de dam. Het Vlaamse kinderfestival streek intussen haast overal ter wereld neer: van Estland over IJsland tot Canada. “Als je er over nadenkt, is BIG BANG een van de bekendste, meest succesvolle exportproducten van Vlaanderen.”

Die internationale evolutie van BIG BANG ging niet onopgemerkt voorbij. In 2015 werd het festival bekroond met een EFFE Award, een Europese prijs voor het meest innovatieve festival. Ook het aantal plekken waar BIG BANG kon plaatsvinden, groeide jaar na jaar. “We blijven onze horizon verbreden. Tijdens de editie in 2018 streken we neer in elf steden, dit jaar zijn het er al veertien. We willen zoveel mogelijk kinderen bereiken en onderdompelen in een omgeving waar hun creativiteit maximaal geprikkeld wordt.”

Laagdrempelig

Ook Zonzo Compagnie zelf geniet mee van het internationale succes. Zo zijn er in de meeste edities van het festival producties van Zonzo Compagnie zelf te zien. Eerder dit jaar ging Thelonious in première, een interactief muziektheaterstuk over de legendarische jazzmuzikant Thelonious Monk. Het stuk werd begin oktober voor het eerst gebracht op een internationaal podium in Lissabon.

“Twee jaar geleden waren we nog druk aan het brainstormen over hoe we een stuk over Monk zouden brengen, maar alle puzzelstukjes vielen in elkaar toen we een maandlang intensief repeteerden”, vertelt Simon Segers, drummer van De Beren Gieren. Samen met Fulco Ottervanger is hij een frequente medewerker van Zonzo Compagnie-voorstellingen.

“Het is nooit de bedoeling geweest om met Thelonious of een andere voorstelling een geschiedenisles te geven. Wat kinderen nu precies uit een van de voorstellingen meenemen, is volledig aan hen. Ons doel is enkel om kinderen hun blik te verruimen door hen een speelse blik te bieden in het jazzuniversum.”

Ook de Nederlandse kunstenaar Chris Koolmees, die met zijn dansproject Spotter in Enschede stond, heeft een soortgelijk doel. Koolmees’ project is een soort dansmachine die je bewegingen vertaalt in waanzinnige videodecors en muziek.

“Met mijn machine wil ik kinderen vooral ‘activeren’, hen zelf een performer laten zijn. Ik heb absoluut niet de pretentie om hen iets paternalistisch aan te leren.”

In tijden waarin homogene canons van bovenaf worden opgelegd, vindt Koolmees festivals als BIG BANG broodnodig. “De laagdrempeligheid van het festival biedt kinderen een unieke kans om open te bloeien op sociaal en cultureel vlak. Net dat is wat we vandaag nodig hebben: evenementen en organisaties die kinderen op een heel andere manier doen omgaan met cultuur.”

Tweerichtingsverkeer

BIG BANG is niet alleen een exportproduct, er ontstaat ook tweerichtingsverkeer. In België organiseert het festival ook de NOMAD-projecten, waarin een professionele muzikant uit het buitenland aan de slag gaat met de Belgische jeugd. In Brussel kunnen kinderen bijvoorbeeld deelnemen aan een project met de Mexicaanse muzikant Israel Alonso. Hij dompelt hen onder in de traditie van de Día de Muertos, een Mexicaans feest ter herdenking van de doden.

“De bedoeling is om een stoet te maken met allerlei magische wezens uit de Azteekse en Mexicaanse mythologie. Op de dag van het festival in Brussel trekken we dan gezamenlijk door de gangen van BOZAR”, zegt Van Looy.

De artistiek directeur ambieert meer internationale projecten in het kader van BIG BANG op te zetten en nog meer producties met Zonzo Compagnie te maken. Maar daarvoor zijn er meer middelen nodig van de Vlaamse overheid.

“Het wordt koffiedik kijken of we in de toekomst meer financiële steun zullen krijgen. Het verhaal dat BIG BANG de voorbije jaren heeft geschreven was altijd positief. Wat er in de toekomst ook nog mag gebeuren: wij zullen altijd het doel vooropstellen om de diversiteit van onze samenleving te omarmen en de jeugd, waar dan ook ter wereld, een podium te geven”, zegt Van Looy.

Aanmelden

Registreer je of meld je aan om een artikel te lezen of te kopen.

Belangrijk om weten


Bij aankoop van een abonnement geef je toestemming voor een automatische betaling. Je kunt dit op elk moment stopzetten door contact op te nemen met philippe.vanwalleghem@onserfdeel.be